هیدرولیک و پمپ

افت فشار در لوله: معادله‌ی دارسی-وایسباخ و انتخاب قطر

محاسبه‌ی افت فشار آب در لوله‌های فولادی، سرعت‌های توصیه‌شده و تأثیر قطر بر هزینه‌ی انرژی پمپاژ.

۱ دقیقه مطالعهبه‌روزرسانی: ۳۰ مهر ۱۴۰۵

معادله‌ی دارسی-وایسباخ

ΔP = f · (L / D) · (ρ · v² / 2)

f ضریب اصطکاک دارسی، L طول لوله، D قطر داخلی، ρ چگالی و v سرعت متوسط است. در جریان آشفته، f را می‌توان با رابطه‌ی سوامی-جین از عدد رینولدز و زبری نسبی به‌دست آورد:

f = 0.25 / [ log₁₀( ε/(3.7·D) + 5.74/Re^0.9 ) ]²

نمودار افت فشار

۰۲۰۴۰۶۰۸۰۱۰۰۰۲۰۴۰۶۰۸۰۱۰۰دبی آب (m³/h)افت فشار (kPa بر ۱۰۰ متر)حد توصیه‌شده ≈ ۳۰ kPa/100mDN۵۰DN۶۵DN۸۰DN۱۰۰DN۱۲۵
شکل ۱ — افت فشار آب ۲۰ درجه در لوله‌ی فولادی (زبری ۰.۰۴۵ mm) برای پنج سایز؛ خط چین حد معمول طراحی را نشان می‌دهد.
مثال
برای ۱۲ m³/h آب در لوله‌ی DN50 (قطر داخلی ۵۳ mm): سرعت ≈ ۱٫۵۱ m/s و افت فشار ≈ ۴۸ kPa در هر ۱۰۰ متر.

سرعت‌های توصیه‌شده

خطسرعت (m/s)ملاحظه
مکش پمپ0.5 – 1.5جلوگیری از کاویتاسیون
رانش پمپ1.5 – 3.0تعادل هزینه و انرژی
آب سرد و گرم ساختمان0.9 – 2.0کاهش صدا و فرسایش
بخار اشباع20 – 40افت فشار و صدا
کندانس1 – 2دوفازی در برگشت
جدول ۱ — سرعت‌های معمول طراحی

قطر بزرگ‌تر یا انرژی بیشتر؟

توان پمپاژ متناسب با افت فشار است و افت فشار تقریباً با توان پنجم قطر معکوس تغییر می‌کند. بنابراین یک سایز بزرگ‌تر لوله هزینه‌ی خرید را کمی بالا می‌برد، اما در عمر چندساله‌ی سیستم صرفه‌جویی انرژی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند. برای تصمیم، هزینه‌ی چرخه‌ی عمر (LCC) را محاسبه کنید.

از من بپرس