بخار و دیگ
افزایش بازده سامانهی بخار و دیگ: ده روش اثباتشده
از کنترل هوای اضافی تا بازیابی کندانس؛ هر راهکار چقدر صرفهجویی میکند و از کجا شروع کنیم.

عکس: Пресс-служба губернатора Тульской области. · CC BY 4.0 · منابع تصاویر
بازده دیگ از کجا از دست میرود؟
بزرگترین اتلاف دیگ، گرمای همراه گازهای دودکش است. این اتلاف را میتوان با رابطهی سادهی زیگرت (Siegert) برآورد کرد:
Lflue ≈ k · (Tflue − Tair) / CO₂ (k ≈ 0.37 for natural gas)
هر چه دمای دودکش بالاتر و هوای اضافی بیشتر (CO₂ پایینتر)، اتلاف بزرگتر میشود. شکل زیر را ببینید.
اولویتبندی راهکارها
قواعد سرانگشتی معتبر
- هر ۶ درجه افزایش دمای آب تغذیه حدود ۱٪ سوخت صرفهجویی میکند.
- هر ۲۰ درجه کاهش دمای دودکش حدود ۱٪ بازده میافزاید.
- هر ۱۵٪ کاهش هوای اضافی حدود ۱ واحد بازده میافزاید.
- یک نشتی ۳ mm در ۸ bar میتواند چند هزار دلار بخار در سال هدر دهد.
| اقدام | هزینهی اجرا | بازگشت سرمایه | دشواری |
|---|---|---|---|
| بازرسی و تعمیر تلهها | کم | < ۶ ماه | آسان |
| عایقکاری | کم تا متوسط | < ۱ سال | آسان |
| کنترل O₂ | متوسط | ۱ تا ۲ سال | متوسط |
| اکونومایزر | متوسط تا زیاد | ۱ تا ۳ سال | متوسط |
از کجا شروع کنیم؟
ابتدا اندازهگیری: فلومتر بخار و گاز، آنالایزر دودکش و ثبت داده، سپس اقدامات کمهزینه (تلهها، عایق، نشتی). بدون اندازهگیری نمیتوان صرفهجویی را اثبات کرد.


